سمپوزیوم مجسمه سازی با آهن
سید مجتبی موسوی
هنر مجسمه سازي در ايران به رغم آن كه عمري بيش از 80 سال دارد، همچنان جوان وتازه محسوب ميشود.در سالهاي گذشته يعني از ابتداي رونق مجسمه سازي در كشور تا اين زمان، مجسمه سازي دورههاي متفاوتي را از سر گذرانده و هنرمندان اين رشته در هر دوره متناسب با زمان خود آثاري به وجود آوردهاند. طي اين دورهها و در آغاز آثاري كم نظير از مشاهير ايران توسط مرحوم ابوالحسن خان صديقي و تحت تأثير همان دوران در قالب شيوه كلاسيك نو آفريده شد و پس از آن تلاشهاي مرحوم صنعتي كه آثار فراواني با مضامين اجتماعي به وجود آورده، بخش مهمي از مجسمه سازي ما را تشكيل ميدهد.اين تلاشها كم و بيش ادامه مييابد تا دهههاي 40 و 50 كه تب تند مدرنيته دامان هنرمندان ايراني را نيز ميگيرد و در اين سالها تجربيات فراوان هنرمندان، منجر به خلق آثار بسياري با شيوه مدرن ميشود.
اين دوره از مجسمه سازي ايران، به لحاظ تعداد آثار و شيوه امروزين آن و نيز به دليل تأثير گذاري و ماندگاري، از اهميت فوقالعاده اي برخوردار است. از اين به بعد نيز اگر چه فترتي چندين ساله، مجسمه سازي را از فعاليتهاي هنري رايج تقريباً خارج ميسازد، اما از اوايل دهه هفتاد كه همزمان با بازگشايي اين رشته دردانشگاه فعاليت از سر گرفته ميشود، گويي با انرژي نهفته سالها چنان با شتاب پيش ميرود كه طي حدود دو دهه فعاليت، حتي ميتواند در حدود آسيا و گاه جهاني، حرفهايي براي گفتن داشته باشد.
اما آنچه كه باعث ميشود هنرهاي گوناگون فضايي براي رشد و ارتقاء پيدا كنند ايجاد زمينههاي متعدد و گوناگون براي ظهور و بروز استعدادها و ايدههاي خلاقانه است. اين زمينهها به خصوص در مجسمه سازي، دو سالانه ها و سمپوزيومها را شامل ميشود. مجسمه سازي در همه سالهايي كه به شكل نوين آن در ايران رواج يافته با زمينههاي متفاوتي براي رشد و توسعه روبرو بوده . در ابتدا شايد سفارش ساخت پيكره مشاهير زمينه ساز بوده اگر چه آثاري هم بدون حضور سفارش دهنده خاص و از روي علاقه ساخته شدهاند اما در دوره متأخرتر اغلب اتفاقات مهم هنري موجبات رشد و پويايي آن را فراهم نموده است. برگزاري بينالهاي مجسمه سازي از اين دستهاند. تا كنون بينالهاي مجسمه سازي كه چندين دوره پيش از انقلاب و بعد از انقلاب نيز 5 دوره آن برگزار شده در زمره مهم ترين اتفاق هنري در مجسمه سازي كشور محسوب ميشوند.
زمينه ديگري كه به خصوص در مجسمه سازي موجب ارتقاء بارآوري استعدادهاي خلاق ميشود سمپوزيوم مجسمه سازي است. اگر چه كشورهاي ديگر در برگزاري سمپوزيوم مجسمه سازي نسبت به ما سابقه طولاني تر داشته و از ما بيشتر هستند.
اما در كشورما و با توجه به از سرگيري فعاليت مجسمه سازي در سالهاي اخير يك فعاليت تازه محسوب ميگردد. سابقه فعاليتهايي از اين دست درايران به كمتر از 3 سال پيش بر ميگردد. در مهرماه 1385 سازمان زيباسازي شهر تهران شرايط ميزباني سمپوزيومي را تحت عنوان « چوب و احساس» در پارك جمشيديه تهران فراهم آورد كه طي آن هفت هنرمند
مجسمه ساز در مدت هفت روز مجسمههايي را از جنس چوب پديد آوردند. اين اتفاق با توجه به اين كه براي نخستين بار در پيش چشم مردم روي ميداد، بسيار مورد توجه مردم واقع شد و به نوعي زمينه ساز برگزاري سمپوزيومي در ابعاد بزرگتر، قرار گرفت. چند ماه بعد در اسفند ماه 1385 سازمان فرهنگي- هنري شهرداري تهران سمپوزيوم بين المللي تهران را در پارك چيتگر راه اندازي كرد. 21 هنرمند از ايران و چند كشور ديگر 20 روز آثار خود را پديد آوردند. ابعاد گسترده تر اين سمپوزيوم و بين المللي بودن آن رخداد بي سابقهاي در كشور ما بود و صرفنظر از بروز برخي موانع و مشكلات، تأثيرات قابل توجهي در عرصه مجسمه سازي ايجاد كرد و پويايي و تحرك فوقالعاده دربين هنرمندان ايراني به وجود آورد.
از سمپوزيوم سال 85 تا كنون دو رويداد مهم ديگر در مجسمه سازي وجود داشته كه يكي دو سالانه پنجم مجسمه سازي معاصر تهران در موره هنرهاي معاصر بود و ديگري راه اندازي نخستين دو سالانه مجسمههاي فضاي شهري كه آن نيز توسط سازمان زيباسازي و در محل نگارخانه برگ برپا شد.
اما سمپوزيومها با توجه به ويژگيهاي منحصر به فردي كه دارند همواره مورد استقبال زيادي از سوي مخاطبان هنري و غير هنري قرار ميگيرند يكي از ويژگيهاي مهم سمپوزيوم ساخته شدن آثار هنري روبروي مخاطبان است كه به اين ترتيب، مخاطب از ابتدا تا پايان مراحل ساخت يك اثر هنري را دنبال كرده و هر لحظه تغييرات را در روند اجراي اثر مشاهده ميكند و باعث ايجاد تعامل خوبي بين هنرمند و مخاطب ميشود.
از همين رو نگارخانه برگ سازمان زيباسازي درادامه روند برگزاري نمايشگاهها، بينال و ساير اقدامات خود كه مرتبط با حوزه هنرهاي تجسمي هستند، برگزاري سمپوزيوم مجسمه سازي را در دستور كار خود قرار داده و اكنون كه اين سمپوزيوم به بهره برداري رسيده، اميد است زمينه ديگري براي رشد و توسعه مجسمه سازي و عرصهاي مناسب براي بروز وظهور ايدههاي خلاقانه هنرمندان مجسمه ساز كشور پديد آيد. انشاء ا...
